Trong ẩm thực Việt Nam, canh cua đồng là một món ăn không thể thiếu, đặc biệt là vào mùa hè. Nếu bạn có thời gian, việc nấu canh cua theo cách truyền thống bằng giã tay sẽ mang lại một hương vị độc đáo, làm cho món ăn trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết. Bát canh sẽ có hương thơm nức mũi, gạch cua tạo thành các tảng đẹp mắt, nước canh trong veo, không bị tanh.
Nhiều người dân thường cho rằng, cua đồng khi được giã bằng cối đá sẽ cho ra hương vị tuyệt vời nhất. Việc giã cua một cách nhẹ nhàng và đều tay sẽ biến cua thành một hỗn hợp nhuyễn mà không làm nát cấu trúc protein bên trong. Nhờ vậy, các sợi thịt cua vẫn giữ được hình dạng và khi lọc nước, canh sẽ thơm ngon hơn với độ kết tủa đều.
Thêm vào đó, giã tay bằng cối đá tạo ra nhiệt độ thấp, giúp bảo toàn các hợp chất tự nhiên và protein, từ đó giữ lại hương vị thơm ngon của cua. Khi chế biến, canh cua giã tay sẽ có mùi thơm nhẹ nhàng, béo ngậy tự nhiên, đồng thời lượng bọt ít hơn giúp nước canh trong hơn, không bị đục.
Ngược lại, nếu bạn sử dụng máy xay, tốc độ cao của lưỡi dao có thể khiến mô thịt cua bị xé nát thành các mảnh vụn không đồng đều, cùng với phần vỏ bị xay mịn, khó lọc sạch. Điều này làm cho chất ngọt từ protein không được phát huy tối đa, khiến nước canh trở nên nhạt nhẽo hơn, và lớp thịt kết tảng không hoàn chỉnh.

Ảnh minh họa: Bùi Thủy
Theo triết lý ẩm thực phương Đông, cua đồng có tính hàn và vị ngọt, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như bổ gân cốt và giải độc, rất thích hợp cho mùa hè. Canh cua thường được nấu cùng các loại rau như mồng tơi, rau đay, mướp – những loại rau mùa hè giúp cân bằng khí vị. Việc giã tay không chỉ giúp bảo toàn hương vị mà còn góp phần làm ấm, tạo sự hài hòa giữa các nguyên liệu.
Việc thêm một chút muối hạt khi giã cua cũng là một bí quyết nhỏ giúp hòa tan các chuỗi protein, tạo ra hỗn hợp keo đặc, giúp món ăn giữ nước tốt hơn. Muối giúp phá vỡ các sợi xoắn của protein, giữ độ ẩm và cấu trúc khi nấu, làm cho món ăn trở nên mềm mại và không bị khô.
Hơn nữa, giã tay cho ra lượng bã cua đồng đều và dễ lọc, ít cặn bột vỡ vụn, giúp khi nấu, protein trong thịt cua nổi lên mặt nước, không bị vỡ vụn. Nước cua sau khi nấu sẽ trong và thơm ngon tự nhiên, trái ngược với cua xay máy thường bị đục và có phần thịt không kết tảng.
Ẩm thực Việt Nam vốn nổi bật với sự tinh tế và thanh tao. Mặc dù việc giã tay cua đồng tốn thời gian hơn, nhưng món ăn sẽ trở nên đầy đặn và hấp dẫn hơn. Trong nhịp sống hiện đại, máy xay giúp tiết kiệm thời gian, nhưng nếu biết cách điều chỉnh tốc độ và chia nhỏ từng mẻ, bạn vẫn có thể tạo ra những bát canh thơm ngon. Tuy nhiên, khó có thể so sánh với lớp riêu dày béo, thơm bùi và kết tảng đẹp mắt khi giã tay. Âm thanh của chày giã cũng sẽ gợi nhớ về những kỷ niệm đẹp trong những bữa cơm gia đình xưa.
