Trong nhịp sống vội vã của Hà Nội, hình ảnh những mâm lễ chay giản dị nhưng đầy ý nghĩa do chị Hàn Hương Thùy (41 tuổi, phường Phúc Lợi) tự tay chuẩn bị vào mỗi dịp rằm và mùng 1 đã thu hút sự chú ý từ cộng đồng mạng.
Không giống như những mâm cỗ cầu kỳ hay hoành tráng, điều khiến mọi người cảm thấy gần gũi chính là sự giản đơn, dễ thực hiện của các mâm lễ này. Đây là những gợi ý hữu ích cho những ai bận rộn nhưng vẫn muốn tìm kiếm một khoảng không gian tĩnh lặng trong tâm hồn.

Hai ban thờ nhỏ xinh tại gia đình chị Thùy.

Mâm lễ tạ mùng 1 tháng Chạp bao gồm bánh cốm, xôi cốm, bánh chưng, nem rau củ, đậu phụ thì là và hoa trái.
Vào mỗi dịp rằm và mùng 1 hàng tháng, bất chấp công việc bộn bề, chị Thùy luôn dành thời gian chuẩn bị một mâm lễ nhỏ dâng lên Phật, thần linh và tổ tiên. Mâm lễ thường chỉ bao gồm vài món chay quen thuộc, một ít trái cây theo mùa và một vài món bánh tự làm.
Mặc dù không cầu kỳ hay phô trương, nhưng mỗi mâm lễ đều mang trong mình sự chăm sóc và lòng thành kính. Đối với chị, đây không chỉ là một phong tục truyền thống, mà còn là cơ hội để gia đình cùng nhau hướng về nguồn cội, nhắc nhở nhau sống hiền hòa và biết ơn cuộc sống.
"Khi tôi bắt đầu ăn chay, niệm Phật và thực hành lối sống chậm lại, tôi nhận thấy những ngày rằm, mùng 1 bỗng trở nên thật ý nghĩa. Đây là lúc để tạm gác công việc, bớt đi những lo toan, dành thời gian cho việc nấu nướng và thắp nén hương tưởng nhớ tổ tiên. Dần dần, mâm lễ chay đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của gia đình tôi, nhẹ nhàng như một thói quen tốt cần gìn giữ," chị Thùy chia sẻ.
Hiện tại, ngoài việc làm bánh handmade hàng ngày, chị Thùy còn chuẩn bị mâm cơm chay và trang trí oản thờ cho những người có nhu cầu vào các dịp lễ. Đối với chị, đây không chỉ là một công việc để kiếm sống mà còn là cách để mang đến những điều tốt đẹp qua từng món ăn và mâm lễ.
Mỗi chiếc bánh, mỗi bát chè, mỗi đĩa xôi đều được thực hiện trong tâm thế chậm rãi và hướng thiện, như một lời nhắc nhở bản thân giữ cho tâm hồn bình yên giữa dòng đời biến động.
Mâm lễ chay dành cho ngày mùng 1 và ngày rằm tháng 11 của chị Thùy.
Trong không gian gia đình, mâm lễ đối với chị giống như một khoảnh khắc tĩnh lặng. Trong những ngày thường, ai cũng bận rộn với công việc và những lo toan thường nhật. Nhưng cứ đến rằm, mùng 1, mọi thứ lại tự nhiên chậm lại.
Khi chị chuẩn bị nấu nướng và sắp đặt mâm lễ, các thành viên trong gia đình cũng bớt vội vã hơn. Đây là thời điểm để mọi người nhớ về tổ tiên, cảm nhận sự gắn kết giữa các thế hệ, và là dịp để con cháu học cách biết ơn nguồn cội từ những điều giản dị.
Điều khiến các mâm lễ chay của chị Thùy thu hút sự quan tâm là sự đơn giản, phù hợp với nhịp sống bận rộn. "Chỉ cần một món xôi, một đĩa chè hay bánh trái, kèm theo hoa quả theo mùa là đã đủ. Không cần quá nhiều món, không cần cầu kỳ. Quan trọng nhất là làm trong khả năng của mình và giữ cho tâm hồn bình yên khi nấu," chị nói.
Sự “vừa sức” này đã tiếp thêm động lực cho nhiều người, cho thấy rằng để có một mâm lễ cho ngày rằm, mùng 1 không cần mất quá nhiều thời gian, tiền bạc hay công sức.
Trong những ngày rằm và mùng 1 bình thường, mâm lễ của gia đình chị Thùy thường xoay quanh các món quen thuộc như xôi chè, bánh dân gian, và hoa quả theo mùa. Vào những dịp lễ lớn hơn, chị chuẩn bị các món chay đơn giản, dễ nấu, ít dầu mỡ và hạn chế gia vị mạnh để giữ sự thanh nhẹ.
Với chị, sự trang nghiêm của mâm lễ không nằm ở số lượng món hay độ cầu kỳ, mà ở sự gọn gàng, thanh đạm và cái tâm của người chuẩn bị. Một mâm lễ được sắp xếp chỉn chu, sạch sẽ và cân đối đã đủ để tạo cảm giác tĩnh tại và trang trọng.
Trong gia đình này, không có món nào được coi là bắt buộc phải có trong mâm lễ. Mỗi tháng, mâm lễ có thể khác nhau tùy duyên và điều kiện. Có khi chỉ là đĩa trái cây theo mùa và vài chiếc bánh nhỏ, có khi thêm nồi chè hay đĩa xôi nóng. Nhưng tinh thần chung vẫn không thay đổi: giản dị, thành tâm và nhẹ nhàng. Chính sự linh hoạt này khiến việc chuẩn bị mâm lễ không trở thành áp lực, mà ngược lại, là một niềm vui nhỏ trong sinh hoạt hàng tháng.
Để mâm lễ vừa nhanh gọn vừa đẹp mắt, chị thường chuẩn bị từ hôm trước. Hoa tươi và trái cây được mua sẵn, buổi tối tranh thủ làm bánh, đến sáng rằm hoặc mùng 1 chỉ cần nấu thêm xôi và chè rồi bày mâm. Khi sắp xếp, chị không chú trọng vào việc trang trí cầu kỳ mà chỉ cần giữ cho mọi thứ sạch sẽ, gọn gàng và hài hòa về bố cục.
Đối với những ai bận rộn ít thời gian, chị Thùy khuyên nên chuẩn bị một món chay, một đĩa trái cây và một lọ hoa tươi. Không nên so sánh mâm lễ của mình với người khác để tự tạo áp lực. Mâm lễ đủ hay chưa không nằm ở số lượng món mà ở tấm lòng. Khi bỏ đi được tâm lý “phải làm thật nhiều, thật đẹp”, việc chuẩn bị mâm lễ sẽ trở nên dễ chịu và ý nghĩa hơn rất nhiều.
Mâm lễ rằm tháng 10 âm lịch có bánh bao, xôi, bánh cốm tạo màu xanh từ lá dứa.
"Khoảnh khắc khiến tôi cảm thấy ý nghĩa nhất không phải lúc nấu nướng hay sắp đặt, mà là sau khi mâm lễ đã được bày xong. Đứng trước ban thờ, nhìn những món ăn được chuẩn bị bằng sự thành tâm và lòng biết ơn, tôi cảm nhận rõ sự lắng lại. Đó là lúc tôi hướng lòng mình đến chư Phật, đến ông bà tổ tiên, và cảm nhận những điều giản dị như còn đủ sức khỏe để tự tay nấu một bữa cơm chay cho gia đình," chị Thùy tâm sự.
Cùng ngắm nhìn một số mâm lễ chay khác mà chị Thùy đã chuẩn bị.

Mâm lễ mùng 1 tháng 10 với bánh bao và bánh xu xê tạo màu từ gấc tươi. Đĩa bên trái là bánh bao, đĩa bên phải là cam thật.

Mâm lễ rằm tháng 9 gồm sữa hạt, xôi, bánh xu xê, và bánh bao lấy màu từ củ dền.

Mâm lễ mùng 1 tháng 9 với xôi cốm, bánh xu xê, chè cốm, bánh nướng và bánh dẻo cũng là nhân cốm xào.

Mâm lễ rằm tháng 8 với bánh nướng và bánh dẻo tự làm.

Mâm lễ mùng 1 tháng 8 với tông màu vàng.

Mâm lễ rằm tháng 7 cúng ban thần Tài.

Mâm cơm chay dâng ban Phật trong ngày rằm tháng 7.

Mâm lễ ngày mùng 1 tháng 7, tất cả đều tạo màu từ lá dứa, riêng bánh dẻo tạo màu từ bột trà xanh.

Mâm lễ rằm tháng 6 nhuận với bánh và xôi tạo màu từ gấc tươi.

Mâm lễ mùng 1 tháng 6 nhuận với màu tím từ lá nếp cẩm, nấu lấy nước tạo màu cho xôi, bánh xu xê, bánh bao và chè.

Mâm lễ rằm tháng 6 với màu đỏ từ củ dền, bánh bao sử dụng màu thực phẩm.

Các mâm cúng của chị được làm đơn giản, không quá cầu kỳ hay phô trương, thường là những mâm lễ nhỏ để tránh lãng phí.
